کیست تخمدان کیسهای حاوی مایع یا بافت است که داخل یا روی تخمدان شکل میگیرد. بسیاری از کیستها، بهویژه در سنین باروری، خوشخیم و گذرا هستند و بدون جراحی برطرف میشوند. جراحی زمانی مطرح میشود که خطر یا علائم توده از فایده حفظ و پیگیری آن بیشتر باشد.
چه زمانی ممکن است جراحی پیشنهاد شود؟
- کیست بزرگ، در حال رشد یا پایدار در پیگیریها
- درد قابل توجه، فشار لگنی یا علائم مداوم
- ظاهر پیچیده یا مشکوک در سونوگرافی
- احتمال پیچخوردگی یا پارگی تخمدان
- وجود توده پس از یائسگی یا افزایش احتمال بدخیمی
- نیاز به تشخیص بافتشناسی قطعی
اندازه کیست تنها معیار تصمیمگیری نیست. سن، علائم، وضعیت یائسگی، ظاهر توده در تصویربرداری، آزمایشهای لازم و سابقه خانوادگی همگی در انتخاب درمان نقش دارند.
ارزیابی پیش از عمل
سونوگرافی واژینال ابزار اصلی ارزیابی است. در موارد منتخب ممکن است آزمایش خون، MRI یا CT درخواست شود. اگر احتمال بدخیمی مطرح باشد، برنامه جراحی باید از ابتدا توسط جراح سرطانهای زنان تنظیم شود تا احتمال نیاز به عمل مجدد کاهش یابد.
روشهای جراحی
در سیستکتومی فقط کیست برداشته و تا حد امکان بافت سالم تخمدان حفظ میشود. گاهی با توجه به سن، اندازه و ماهیت توده یا آسیب تخمدان، برداشتن یک تخمدان ضروری است. بسیاری از تودههای خوشخیم را میتوان با لاپاراسکوپی خارج کرد؛ تودههای بسیار بزرگ یا مشکوک ممکن است به برش باز نیاز داشته باشند.
باروری و نتیجه پاتولوژی
اگر حفظ باروری برای شما اهمیت دارد، پیش از عمل مطرح کنید. انتخاب روش جراحی با هدف حفظ ایمن تخمدان انجام میشود، اما همیشه امکان حفظ کامل آن وجود ندارد. تشخیص نهایی پس از بررسی نمونه در پاتولوژی مشخص میشود و ادامه درمان بر همان اساس برنامهریزی خواهد شد.
چه زمانی باید فوری مراجعه کرد؟
درد ناگهانی و شدید یکطرفه لگن، بهویژه همراه با تهوع، استفراغ، ضعف یا تب، میتواند نشانه پیچخوردگی یا پارگی باشد و نیازمند ارزیابی فوری است.